Dzień Kobiet IChF – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość

Od 2022 roku staramy się zgodnie z zaleceniami Horyzontu Europa realizować w Instytucie Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk (IChF PAN) w Warszawie Plan Równości Płci (GEP). Z pewnością na przestrzeni tych kilku lat wiele się zmieniło, nie tylko za zasługą GEP, ale także, a może przede wszystkim, grupy pracującej w ramach certyfikatu HR Excellence in Research, starań dyrekcji oraz wytrwałości i pomysłowości pojedynczych osób. Najważniejsze, że Instytut zmienia się na lepsze!

Wiele osób podchodzi sceptycznie do wdrażania GEP. Może więc Międzynarodowy Dzień Kobiet jest dobrą okazją, by pokazać, że w GEP nie chodzi o to, że kobietom coś się należy, tylko o to, że wszystkim nam należy się dostęp do inkluzywnej i wspierającej kultury pracy, w której możemy rozwinąć pełnie naszych możliwości.

Na przestrzeni ostatnich kilku lat zostało utworzone stanowisko Rzeczniczki Praw Naukowca, powstał Komitet Antydyskryminacyjny i przygotowano procedurę przeciwdziałania mobbingowi. Zostały również przygotowane przewodniki dla nowych pracowników i osób prowadzących rekrutację.

Aby odciążyć naukowców od pracy biurowej powstały stanowiska lab managerów, dzięki którym naukowcy mogą skupić się na nauce, a częścią formalności może zająć się inny pracownik Instytutu. Wprowadzono także wiele usprawnień w administracji, od informatyzacji pracy, poprzez coraz bardziej rozbudowaną pomoc dla obcokrajowców (między innymi w ramach programu Welcome IChF).

Na żywo i online szkoliliśmy się z komunikacji międzykulturowej, z rozpoznawania mobbingu i dyskryminacji oraz sposobów reagowania na nie. Różnorodne szkolenia online były także udostępniane przez cotygodniowy newsletter Instytutu rozsyłany wszystkim pracownikom. Organizowaliśmy spotkania o łączeniu rodzicielstwa z karierą naukową z uwzględnieniem prawa pracy oraz o planowaniu kariery i możliwościach odbywania staży podoktorskich w obrębie miasta.

Wprowadzono konkurs "Powroty IChF PAN" mający na celu ułatwienie pracownikom naukowym i technicznym powrotu do pracy naukowej po dłuższych przerwach. Fundusz socjalny obejmuje obecnie różne formy pomocy dla rodziców, a dzięki zatrudnieniu studentów na część etatu dostęp do funduszu uzyskali także doktoranci. Instytut finansuje pracownikom także dostęp do pomocy psychologicznej i psychiatrycznej.

Powołano doradców ds. rozwoju kariery, a niedługo pojawi się przewodnik po ścieżkach rozwoju naukowego, a sami doradcy przeprowadzą szkolenia i indywidualne konsultacje. W międzyczasie szkoliliśmy się z mentoringu, planowania indywidualnej ścieżki naukowej, a różne możliwości rozwoju zaprezentowali nam topowi naukowcy podczas serii paneli dyskusyjnych.

Kontynuując wątek topowych naukowców, z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet chcielibyśmy wspomnieć kilka z wybitnych naukowczyń związanych z naszym Instytutem:

• Prof. dr Wacława Palczewska, która od początku istnienia Instytutu prowadziła Zakład V. Katalizy na metalach. Zajmowała się głównie układami palladowymi oraz mechanizmem półuwodornienia wiązań potrójnych. Jej prace wniosły istotny wkład w zrozumienie struktury aktywnych centrów katalitycznych oraz wpływu boru, ołowiu i wodoru na reaktywność metali przejściowych. Przez czternaście lat piastowała stanowisko zastępcy dyrektora ds. naukowych.
• Prof. Barbara Behr prowadziła Pracownię Procesów Elektrodowych, a potem cały Zakład II. Fizykochemicznych Metod Analitycznych. Zajmowała się badaniami kinetyki procesów elektrodowych w mieszanych rozpuszczalnikach. Należała do pierwszej grupy studentów rozpoczynających naukę po wojnie. Odbyła staż podoktorancki w Birmingham u Johna Randlesa, a po powrocie wprowadziła impedancję elektrochemiczną do portfolio metod badawczych warszawskich naukowców. Jej prace przyczyniły się do zrozumienia wpływu struktury warstwy podwójnej na przebieg procesów redoks w rozpuszczalnikach nieorganicznych i organicznych.
• Prof. Anna Grabowska zajmowała się badaniem wewnątrzcząsteczkowego przeniesienia protonu w stanie wzbudzonym (excited-state intramolecular proton transfer ESIPT) i wykazała możliwość obserwacji tzw. przejść wzbronionych (absorpcja singlet-tryplet). W latach 1993 – 1996 była zastępcą dyrektora ds. naukowych, a także inicjatorką utworzenia Centrum Laserowego w IChF PAN.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet wszystkim Paniom pracującym w Instytucie Chemii Fizycznej PAN składamy najserdeczniejsze życzenia: satysfakcji z pracy, odwagi w realizowaniu ambitnych pomysłów, harmonii między sferą zawodową a prywatną, radości w gronie najbliższych oraz czasu i energii na rozwijanie pasji także poza nauką. Niech kobieca wiedza, wrażliwość, determinacja i ciekawość świata nadal wzbogacają wspólnotę IChF i inspirują kolejne pokolenia.

-----------------------

Opracowanie tekstu, materiały archiwalne i opis zdjęć: dr Emilia Witkowska Nery - przewodnicząca grupy roboczej ds. Planu Równości Płci w Instytucie (https://ichf.edu.pl/csr), a także liderka zespołu XII. 'Macierze czujnikowe' w IChF (https://ichf.edu.pl/zespoly/macierze-czujnikowe).