Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk krajowym i regionalnym hubem projektu COALESCE w Polsce

Instytut Chemii Fizycznej PAN został wyłoniony w otwartym konkursie na krajowy i regionalny hub w Polsce w europejskim projekcie COALESCE project (Coordinated Opportunities for Advanced Leadership and Engagement in Science Communication in Europe).

To rozstrzygnięcie włącza Instytut do europejskiego obiegu współpracy w obszarze komunikacji naukowej — nie tylko jako odbiorcę wypracowywanych rozwiązań, lecz także jako ich współtwórcę, odpowiedzialnego za nadawanie im kształtu w kontekście krajowym.

O projekcie COALESCE

Projekt COALESCE, finansowany przez Komisję Europejską, ma na celu stworzenie Europejskiego Centrum Kompetencji Komunikacji Naukowej jako struktury o długofalowym charakterze oraz powiązanej z nim Akademii Komunikacji Naukowej.

Realizowany w okresie od kwietnia 2023 do marca 2027 projekt integruje wiedzę i doświadczenia partnerów z całej Europy, aby:

• zmniejszać dystans między wiedzą naukową a społeczeństwem,
• wzmacniać zaufanie do nauki oraz przeciwdziałać dezinformacji,
• wspierać działania polityk publicznych w sytuacjach kryzysowych,
• rozwijać wysokiej jakości, oparte na dowodach i interdyscyplinarne podejścia do komunikacji naukowej.

COALESCE opiera się na dorobku inicjatyw finansowanych w ramach programu Science with and for Society (SwafS-19) oraz innych projektów europejskich i krajowych, przekładając zgromadzoną wiedzę na praktyczne narzędzia, zasoby i rekomendacje.

Istotnym elementem projektu jest jego dwuczłonowa struktura, obejmująca:

• wirtualne Europejskie Centrum Kompetencji Komunikacji Naukowej,
• sieć krajowych i regionalnych hubów funkcjonujących w różnych częściach Europy.

Model ten umożliwia skuteczne łączenie wiedzy rozwijanej na poziomie europejskim z jej wdrażaniem w kontekstach krajowych i regionalnych.

Konsorcjum projektu COALESCE

Projekt realizowany jest przez konsorcjum 13 partnerów z ośmiu krajów europejskich, reprezentujących uczelnie, organizacje zajmujące się komunikacją naukową, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz instytucję finansującą badania.

W skład konsorcjum wchodzą:

• Erasmus University Rotterdam
• Science for Change
• Venice International University
• Trinity College Dublin
• LUT University
• formicablu
• Universitat de València
• Vrije Universiteit Amsterdam
• Stickydot
• FECYT – Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología
• SISSA Medialab
• Tallinn University
• University of the West of England

Rola krajowych i regionalnych hubów

Krajowe i regionalne huby stanowią kluczowy element operacyjny projektu COALESCE, pełniąc funkcję lokalnych ośrodków jego działań w Europie.

Jako hub w Polsce, Instytut Chemii Fizycznej PAN będzie:

• współtworzyć narzędzia i zasoby Europejskiego Centrum Kompetencji,
• tłumaczyć materiały COALESCE i przystosowywać je do warunków krajowych,
• rozwijać lokalne środowiska praktyków komunikacji naukowej,
• promować zasoby, wydarzenia oraz przyszłe działania szkoleniowe projektu,
• angażować przedstawicieli środowisk nauki, polityki, edukacji i społeczeństwa.

Huby działają w zróżnicowanych kontekstach krajowych, dostosowując swoje działania do lokalnych potrzeb i uwarunkowań.

Europejska sieć doskonałości w obszarze komunikacji naukowej

W ramach projektu COALESCE Instytut Chemii Fizycznej PAN dołącza do prestiżowej, zróżnicowanej pod względem geograficznym i instytucjonalnym europejskiej sieci organizacji zaangażowanych w komunikację naukową, w tym m.in. Erasmus University Rotterdam, Trinity College Dublin, University of Copenhagen, University of the West of England, Tallinn University, University of Valencia, Vrije Universiteit Amsterdam, Koç University oraz University of Agder.

Sieć obejmuje również wyspecjalizowane organizacje i instytucje wspierające rozwój komunikacji naukowej oraz jej otoczenia systemowego, takie jak FECYT, Wissenschaft im Dialog, Science for Change, SISSA Medialab, formicablu, Stickydot, TRACES, SciCo oraz SciComPt.

Wśród pozostałych partnerów w tej sieci znajdują się także Venice International University, CRA, Hiša eksperimentov, Public & Science Sweden, Faculty of Social Sciences – Charles University, Labs of Latvia, Office of the Ombudsperson for Academic Ethics and Procedures of the Republic of Lithuania oraz The Science Basement.

Od wiedzy do praktyki

Jednym z głównych celów COALESCE jest przekształcanie wiedzy i doświadczeń w konkretne narzędzia i rozwiązania, takie jak:

• rekomendacje polityczne dotyczące kluczowych wyzwań społecznych (m.in. klimat, zdrowie, sztuczna inteligencja),
• wytyczne dotyczące komunikacji naukowej w sytuacjach kryzysowych,
• programy szkoleniowe oraz analizy potrzeb kompetencyjnych różnych grup odbiorców,
• narzędzia strategiczne, takie jak Crisis Navigator, wspierające komunikację w sytuacjach kryzysowych.

Zasoby te powstają w procesach współtworzenia z udziałem naukowców, komunikatorów, decydentów oraz przedstawicieli społeczeństwa.

Wzmacnianie relacji na linii nauka–społeczeństwo w Polsce

Udział w projekcie COALESCE jako krajowy i regionalny hub wzmacnia zaangażowanie Instytut Chemii Fizycznej PAN w rozwój komunikacji naukowej w Polsce i Europie.

Instytut będzie wspierać:

• rozwój bardziej otwartego, dialogicznego modelu komunikacji nauki,
• budowanie zaufania do nauki w oparciu o rzetelne dane i wyniki badań,
• rozwój kompetencji komunikacyjnych w środowisku naukowym,
• współpracę między nauką, polityką publiczną a społeczeństwem.

Na temat roli IChF PAN w projekcie COALESCE wypowiada się prof. instytutu dr hab. Adam Kubas, dyrektor jednostki:

„Ustanowienie Instytutu Chemii Fizycznej PAN krajowym i regionalnym hubem projektu COALESCE przyjmujemy jako wyraz zaufania, ale także zobowiązanie do współkształtowania sposobu, w jaki wiedza naukowa znajduje swoje miejsce w życiu społecznym. Znaczenie badań ujawnia się w sposobie, w jaki są rozumiane, interpretowane i obecne w szerszym obiegu.

Jako instytut Polskiej Akademii Nauk widzimy w tym obszarze naturalny kierunek rozwoju naszej działalności. Komunikacja naukowa pozostaje w ścisłym związku z badaniami — stanowi przestrzeń, w której ich sens staje się uchwytny poza środowiskiem specjalistycznym, zwłaszcza w przypadku nauk ścisłych.

Stąd chcemy współtworzyć takie formy komunikacji, które pozwalają zachować złożoność wiedzy, a zarazem czynią ją możliwą do łatwego zrozumienia. Widzimy tu istotną rolę współpracy z innymi dziedzinami, w tym ze sztuką i literaturą, które pozwalają uchwycić znaczenie badań w szerszej, wielowymiarowej perspektywie.

W centrum naszego podejścia znajduje się budowanie trwałego zainteresowania nauką opartego na ciekawości, otwartości i gotowości do myślenia w jej kategoriach, rozwijanych od najmłodszych lat.

Wyłonienie Instytutu jako krajowego i regionalnego hubu projektu COALESCE przyjmujemy jako wyraz zaufania i powierzenia nam roli w szerszym, europejskim procesie kształtowania komunikacji naukowej. Widzimy w tym również przestrzeń do realnego wpływu na kierunki rozwoju komunikacji naukowej w Europie — poprzez współtworzenie nowoczesnych rozwiązań zakorzenionych w dorobku dotychczasowych projektów europejskich oraz naszych własnych doświadczeniach i wnioskach wypracowanych w lokalnym kontekście.”

Więcej informacji:

COALESCE: https://coalesceproject.eu

European Competence Centre: https://scicommcentre.eu

Aktualności: https://coalesceproject.eu/news/

Newsletter: https://coalesceproject.eu/subscribe/

Koordynatorką polskiego hubu COALESCE jest dr Anna Przybyło-Józefowicz, manager ds. komunikacji i PR w Instytucie Chemii Fizycznej PAN.

Kontakt: aprzybylo-jozefowicz@ichf.edu.pl.

Finansowanie

 Projekt COALESCE jest finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej ani Agencji. Ani Unia Europejska, ani instytucja przyznająca grant nie ponoszą za nie odpowiedzialności.