Jaką rolę odgrywa nauka w naszym życiu? IChF zaprasza do wzięcia udziału w ogólnopolskiej ankiecie o znaczeniu i popularyzacji nauki

Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk (IChF) zaprasza pełnoletnich mieszkańców Polski do udziału w anonimowej ankiecie „Nauka w naszym życiu”. Badanie ma na celu lepiej poznać społeczne opinie i potrzeby związane z nauką i jej popularyzacją: od zainteresowań odbiorców i wykorzystywanych źródeł informacji po preferowane formy przekazu treści naukowych.

Nauka wpływa na zdrowie, bezpieczeństwo, środowisko, gospodarkę, technologie oraz wiele codziennych decyzji. Nie zawsze jednak jej obecność i znaczenie są dostrzegane, a sposób komunikowania wyników badań nie zawsze odpowiada potrzebom różnych grup społeczeństwa. Dlatego IChF chce empirycznie sprawdzić, jakie miejsce zajmuje nauka w życiu mieszkańców Polski, z czym jest kojarzona, kiedy i w jaki sposób odbiorcy sięgają po treści naukowe oraz jakie zagadnienia i formaty są dla nich najbardziej interesujące.

Od głosu społeczeństwa do rekomendacji

Ankieta obejmuje pytania dotyczące między innymi wpływu nauki na codzienne życie, zainteresowania tematyką naukową, źródeł informacji, zaufania do przekazu naukowego oraz preferowanych formatów: od artykułów, podcastów i mediów społecznościowych po spotkania z naukowcami, eksperymenty i wydarzenia popularyzatorskie. Uwzględnia również potrzeby związane z komunikowaniem nauki dzieciom i młodzieży.

Zebrane odpowiedzi pozwolą oprzeć przyszłe działania popularyzatorskie na rzeczywistych potrzebach, doświadczeniach i zainteresowaniach społeczeństwa. Celem jest skuteczniejsze przybliżanie nauki, lepsze wyjaśnianie jej znaczenia oraz rozwijanie form komunikacji odpowiadających współczesnym sposobom korzystania z informacji.

Wyniki ankiety zostaną zaprezentowane i omówione w listopadzie podczas współorganizowanej wraz z Polską Akademią Nauk inauguracji SciComm Lab Polska: cyklu spotkań i przestrzeni współpracy łączącej naukowców, popularyzatorów, media, administrację publiczną i odbiorców nauki, służącej wypracowywaniu skuteczniejszych sposobów popularyzowania i komunikowania nauki oraz konkretnych rekomendacji dla praktyków, instytucji i decydentów. Podczas inauguracji, w panelu wysokiego szczebla spotkają się przedstawiciele różnych środowisk współtworzących ekosystem komunikacji naukowej w Polsce. Ważnym punktem programu będzie również wykład prelegenta oraz panelisty Pawła Piszczałki pt.: „Jak mówić o nauce, żeby nas słuchano?”

Wnioski wynikające zarówno z badania, jak i dyskusji panelowej posłużą do opracowania rekomendacji dla krajowych i europejskich instytucji oraz decydentów kształtujących politykę naukową i komunikację naukową, a także dla naukowców, dziennikarzy, popularyzatorów i innych praktyków działających na pograniczu nauki i społeczeństwa.

Polska perspektywa w europejskiej sieci COALESCE

Instytut Chemii Fizycznej PAN jest polskim Hubem COALESCE: projektu finansowanego przez Komisję Europejską, którego celem jest rozwijanie wysokiej jakości, opartej na wiedzy i odpowiadającej na potrzeby społeczne komunikacji naukowej.

COALESCE tworzy Europejskie Centrum Kompetencji w zakresie Komunikacji Naukowej oraz sieć krajowych i regionalnych hubów, które rozpoznają uwarunkowania i potrzeby poszczególnych krajów, współtworzą narzędzia i zasoby, wymieniają doświadczenia oraz dostosowują europejskie rozwiązania do lokalnych kontekstów. 

Rezultaty polskiej ankiety i sformułowane na ich podstawie rekomendacje zostaną przedstawione w ramach COALESCE na tegorocznym spotkaniu hubów należących do europejskiej sieci pod koniec października br. w Irlandii. Pozwoli to włączyć perspektywę mieszkańców Polski do międzynarodowej debaty nad przyszłością komunikacji naukowej oraz wymiany wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk.

Każdy głos ma znaczenie

Ankieta jest całkowicie anonimowa i skierowana do osób pełnoletnich. Jej wypełnienie zajmuje tylko kilka minut. Zależy nam na dotarciu do możliwie szerokiego grona respondentów: osób w różnym wieku, mieszkających zarówno w dużych miastach, jak i mniejszych miejscowościach oraz na terenach wiejskich, reprezentujących różne środowiska i doświadczenia, w tym osób niezwiązanych zawodowo z nauką.

Ankietę można wypełnić do 21 października 2026 r.:

Zapraszamy do wypełniania po linkiem: https://forms.cloud.microsoft/e/3tnffp4K6A 

Zachęcamy również do udostępniania ankiety wśród rodziny, znajomych i lokalnych społeczności. Im więcej różnych głosów uda się zebrać, tym pełniej będzie można rozpoznać społeczne potrzeby i opracować użyteczne rekomendacje dla przyszłych działań związanych z popularyzacją i komunikacją nauki. Bardzo dziękujemy!

Osobą do kontaktu w sprawie ankiety jest dr Anna Przybyło-Józefowicz, e-mail: aprzybylo-jozefowicz@ichf.edu.pl.

Na zdjęciu: dr inż. Emilia Witkowska-Nery, kierowniczka zespołu IChF nr 12: Macierze czujnikowe. Fot. Grzegorz Krzyżewski.