Informacja o działalności dydaktycznej Instytutu

Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk, podobnie jak inne Instytuty PAN, od początku swojego istnienia, tj. od 1955 roku, podjął działalność edukacyjną na poziomie studiów doktoranckich. W formie zorganizowanej, studia doktoranckie prowadzone są od 1965 roku. Na studia doktoranckie przyjmowani są kandydaci, którzy pomyślnie zdają egzamin wstępny o charakterze konkursowym. Następnie doktoranci prowadzą badania pod kierunkiem opiekuna (później promotora) i zdobywają wiedzę biorąc udział w zajęciach dydaktycznych prowadzonych przez kadrę naukową Instytutu, co pozwala im uzyskać stopień naukowy doktora nauk chemicznych. W Instytucie prowadzone są również zajęcia dydaktyczne i prace magisterskie dla studentów wyższych uczelni współpracujących z Instytutem. Ponadto Instytut jest bardzo zaangażowany w popularyzowanie chemii wśród uczniów szkół średnich.

1. Studia licencjackie i magisterskie

Instytut włączył się do działalności edukacyjnej na poziomie studiów licencjackich i magisterskich w 1993 r., kiedy to powołana została Szkoła Nauk Ścisłych. Szkoła powstała z inicjatywy środowiska naukowego Instytutów Polskiej Akademii Nauk działających w zakresie nauk ścisłych, tzn. Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, Instytutu Chemii Fizycznej PAN, Instytutu Fizyki PAN, Instytutu Matematycznego PAN oraz resortowego Instytutu Technologii Elektronowej. Ta inicjatywa wynikała z przekonania o: (i) potrzebie włączenia potencjału intelektualnego i materialnego instytutów PAN w proces kształcenia na poziomie wyższym, (ii) celowości stworzenia nowego typu szkoły wyższej - o profilu wielodyscyplinarnym, lepiej dostosowanym do potrzeb współczesnego rynku pracy - oraz korzystnych warunkach istniejących w instytutach Polskiej Akademii Nauk sprzyjających powstaniu takiej uczelni, (iii) ważności kształcenia studentów dla dopływu i rozwoju kadry naukowej instytutów, a w konsekwencji prowadzonych w nich badań.
Ze względu na istniejące uregulowania prawne Szkoła Nauk Ścisłych została założona, jako niepaństwowa wyższa uczelnia, przez Fundację im. Stanisława Ulama. Szkoła miała uprawnienia do prowadzenia studiów magisterskich na kierunkach matematyka, fizyka i chemia, a jej studenci mieli te same prawa co ich rówieśnicy z uczelni państwowych. W ciągu 8 lat istnienia Szkoła Nauk Ścisłych wypracowała nowoczesny, oryginalny system studiów. Studia są dwustopniowe: studia licencjackie (mające charakter interdyscyplinarny) są zintegrowane na kierunku "matematyka, fizyka, chemia" a ich kontynuacją są studia magisterskie na oddzielnych kierunkach - chemia, fizyka i matematyka.
W roku 2001, na mocy porozumienia zawartego pomiędzy władzami Szkoły i tworzących ją Instytutów PAN a władzami Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Wydział Matematyki UKSW został przekształcony w Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Szkoła Nauk Ścisłych. W ten sposób niepaństwowa Szkoła Nauk Ścisłych, formalnie zakończyła swoją działalność, lecz jej profesorowie zostali zatrudnieni na UKSW, a wszyscy studenci przenieśli się na Uniwersytet. Dzięki temu została zachowana pełna ciągłość ich studiów. Nie uległ też zmianie model tych studiów - interdyscyplinarny na poziomie licencjatu a specjalizowany dopiero na poziomie uzupełniających studiów magisterskich. Koordynacją współpracy pomiędzy Uniwersytetem a Instytutami PAN zajmuje się Rada Programowa kierunków fizyka i chemia, w skład której wchodzą przedstawiciele władz Uniwersytetu, Wydziału oraz dyrektorzy IChF PAN, IF PAN i CFT PAN. W roku 2004 kierunek magisterski chemia uzyskał akceptację Państwowej Komisji Akredytacyjnej (PKA). Obecnie Uniwersytet wystąpił do PKA o zatwierdzenie unikatowego kierunku studiów licencjackich "Nauki Ścisłe".
Zajęcia z matematyki, fizyki i metod komputerowych, które na I i II roku stanowią większą część zajęć przewidzianych programem studiów interdyscyplinarnych prowadzone są głównie w Instytucie Fizyki PAN, a zajęcia z chemii w Instytucie Chemii Fizycznej PAN.

Oba te instytuty udostępniają studentom odpowiednio zmodernizowaną bazę sal wykładowych i pomieszczeń laboratoryjnych (na zdjęciu poniżej przedstawiono fragment studenckiego Laboratorium Syntezy Organicznej utworzonego w IChF PAN dzięki uzyskaniu środków w ramach europejskiego grantu PHARE). Studenci mają zapewniony swobodny dostęp do internetu i zbiorów bibliotecznych oraz korzystają z najwyższej klasy aparatury naukowo-badawczej. Szczegółowy program studiów oraz zasady rekrutacji przedstawione są na stronach internetowych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego . Od dwóch lat wykłady i ćwiczenia z chemii są również prowadzone dla studentów kierunku Ochrona Środowiska na mocy porozumienia zawartego między Wydziałem Filozofii Chrześcjańskiej UKSW a IChF PAN.
Na mocy porozumień dwustronnych zawartych między IChF PAN a warszawskimi uczelniami pracownicy Instytutu biorą aktywny udział w procesie dydaktycznym studentów Politechniki Warszawskiej oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Dzięki tym umowom na terenie Instytutu Chemii Fizycznej PAN są organizowane ćwiczenia specjalistyczne z chemii fizycznej, odbywają się praktyki wakacyjne dla studentów, a w laboratoriach IChF są realizowane prace magisterskie i licencjackie. Przez cały czas istnienia Instytutu jego pracownicy, zwłaszcza samodzielni, byli wielokrotnie zapraszani do wygłaszania wykładów i seminariów.

2. Międzynarodowe Studia Doktoranckie

Instytut Chemii Fizycznej PAN ma uprawnienia do nadawania stopni naukowych praktycznie od początku swojego istnienia, tj. od 1955 roku. Pierwsza obrona pracy doktorskiej (wówczas kandydackiej) odbyła się na czwartym posiedzeniu Rady Naukowej Instytutu Chemii Fizycznej PAN w dniu 28 września 1956 r. Uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego zostały uaktualnione decyzją Sekretarza Naukowego PAN nr 44/87 z 4 lipca 1987 r. Aktualizacja dotyczy nadawania stopni naukowych w zakresie chemii fizycznej i teoretycznej.
Studia doktoranckie zostały uruchomione w Instytucie Chemii Fizycznej w 1965 r. W latach 1965-2004 nadano ogółem 284 stopnie doktora. Kierownikami Studium Doktoranckiego IChF PAN byli kolejno prof. prof.: Andrzej Bylicki, Wacława Palczewska, Wanda Pasiuk-Bronikowska, Jan Popielawski, Piotr Modrak i Andrzej Holas. Obecnie Kierownikiem Studium Doktoranckiego jest prof. dr hab. Włodzimierz Kutner. Od 1992 roku uczestnikami Studiów Doktoranckich w IChF PAN są, obok doktorantów z Polski, doktoranci z Ukrainy, Rosji i Białorusi. W związku z tym, 29 listopada 1999 roku Dyrektor Instytutu, prof. dr hab. Janusz Lipkowski, powołał Międzynarodowe Studia Doktoranckie (MSD) w IChF PAN. W roku 2004 podanie o przyjęcie na MSD złożył nawet obywatel Japonii - absolwent Tokai University w Tokyo. W ostatnich 12 latach całkowita liczba uczestników Studiów Doktoranckich wzrosła z 6 w 1992 r. do około 50 w latach 2001-2004. Wzrost ten, wraz z podkreśleniem udziału cudzoziemców w Studium Doktoranckim IChF PAN, jest zilustrowany poniżej:


15 maja 2000 r. powołano Międzynarodowe Studium Doktoranckie przy Wydziale III Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych PAN. Obecnie w jego skład wchodzi 15 placówek, w tym także nasz Instytut, który był jednym z członków założycieli.
Do Międzynarodowych Studiów Doktoranckich IChF PAN zapraszamy magistrów - absolwentów wydziałów chemii, fizyki, inżynierii materiałowej oraz pokrewnych wydziałów wyższych uczelni, zarówno eksperymentatorów jak i teoretyków o uzdolnieniach w naukach ścisłych i silnej motywacji do pracy naukowej.
Najlepsi absolwenci Międzynarodowego Studium Doktoranckiego IChF PAN są kierowani na zagraniczne staże podoktorskie a po powrocie mogą uzyskać, w pierwszej kolejności, zatrudnienie w naszym Instytucie.
szczegółowe informacje na temat MSD IChF PAN oraz zasad rekrutacji.